Kısaca
- Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Rasih Sonsöz, kolesterol konusunda toplumda yaygın dört yanlış bilginin ciddi sağlık riskleri doğurabileceğini belirtti.
- Sonsöz, kolesterol değerinin normal çıkmasının her kişi için risksiz anlamına gelmediğini, hedef değerin kişiden kişiye değiştiğini vurguladı.
- Yaşam tarzı değişikliklerinin önemli olduğunu, ancak gerekli durumlarda ilaç tedavisinin ertelenmemesi gerektiğini ifade etti.
Kalp ve damar hastalıkları, ülkemizde ve dünyada önde gelen ölüm nedenleri arasında yer alırken son yıllarda genç yaşta da görülmeye başlandı. Acıbadem International Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Rasih Sonsöz, kolesterol hakkındaki yanlış bilgilerin hayati riske yol açabildiğini söyledi.
Yüksek kolesterolün kalp krizi ve inme riskini artırdığını belirten Sonsöz, kolesterolün önemli risk faktörlerinden biri olduğunu hatırlattı.
Normal değer yanıltıcı olabilir
Kolesterolün normal çıkmasının kalp ve damar sağlığı açısından risk taşımadığı anlamına gelmediğini belirten Sonsöz, hedef değerin kişiye göre değiştiğini söyledi. Sigara, yüksek tansiyon, diyabet ve yaş gibi risk faktörlerinin aynı kolesterol değerini bir kişi için kabul edilebilir, bir başkası için tehlikeli kılabildiğini ifade etti. Kolesterolün belirti vermeden ilerleyebildiğini de vurguladı.
Sonsöz, hastaların kendi risklerini çoğu zaman bilmediğini belirterek şu örneği verdi: "59 yaşında sigara içen ve tansiyonu yüksek bir erkek, 129 mg/dL kolesterol ile normal olduğunu zannediyor. Halbuki o kişinin hesabını yaptığınız zaman kalp açısından en az 65-70 yaşında bir kişinin risk profiline sahip. Genel olarak LDL yani ‘kötü’ kolesterolün 100 mg/dL ve üzerinde olması kalp ve damar hastalıkları açısından artmış riske işaret etse de, hedef değer kişiden kişiye farklılık gösteriyor."
Diyet ve spor tek başına yetmeyebilir
Sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, düzenli egzersiz ve alkolden uzak durmanın kolesterolü düşürmede önemli olduğunu belirten Sonsöz, bunun ilaç tedavisinin yerine geçmeyeceğini söyledi. Yaşam tarzı değişikliklerinin kolesterolü düşürmedeki etkisinin yüzde 20-30 düzeyinde kalabildiğini ifade etti.
Sonsöz, "Sağlıklı yaşam alışkanlıkları ile kolesterolü 120’den 90’a çekebilirsiniz. Ancak bu kişi eğer stentli ve kolesterolü 120 ise 55’in altına düşmesi gerekir ki bu da sadece yaşam tarzı değişiklikleri ile olamaz. Yaşam tarzı değişiklikleri olmalı ama üzerine bir de ilaç tedavisi uygulanmalıdır. Çünkü yapılan bilimsel çalışmalar; kolesterolü düşük olanların daha az kalp krizi geçirdiğini göstermektedir." dedi.
İlaçların yan etkisi korkusu
Ülkemizde kolesterol ilaçlarının olası yan etkilerinden duyulan korkunun, tedavinin ertelenmesine ya da doktorun önermediği hâlde ilaçların bırakılmasına yol açabildiğini belirten Sonsöz, bu durumun kalp ve damar hastalığı riskini artırdığını söyledi.
Sonsöz, "Hastalar ilaçların yan etkisinden korkarak yıllarca yüksek kolesterolle kalp-damar hastalığı risklerini artırıyorlar. Oysa araştırmalar gösteriyor ki; kolesterol ilaçları ciddi bir yan etki yapmıyor. Nadir de olsa ciddi bir yan etkiye ait bulgu görürsek önce hekim olarak biz son veriyoruz. Bu nedenle mutlaka doktorunuzun önerdiği ilaç tedavisini uygulayın ve ilacınızı doktorunuzdan habersiz bırakmayın" dedi.
Takviye gıdalar konusunda uyarı
Sosyal medya, internet ya da çevreden duyulan önerilerle kolesterolü düşürdüğü iddia edilen takviye gıdalara yönelmenin sık yapılan tehlikeli hatalardan biri olduğunu belirten Sonsöz, doktor önerisi olmadan kullanılan "doğal takviye" ürünlerin kullanılan ilaçlarla etkileşebileceği uyarısında bulundu.
Sonsöz, takviyelere güvenerek doktorun önerdiği ilaç tedavisini ertelemek ya da bırakmanın kalp ve damar hastalığı riskini daha da artırabileceğini söyledi. Kolesterolü düşürmek amacıyla herhangi bir takviye kullanmadan önce hekime danışılması gerektiğini vurguladı.
Kolesterolü düşürmeye yardımcı beş alışkanlık
Sonsöz, kolesterolü düşürmeye katkı sağlayabilecek beş alışkanlığı şöyle sıraladı:
Kalp dostu beslenme: Kolesterolü beslenme yoluyla düşürmenin en etkili yolunun doymuş ve trans yağ tüketimini azaltmak olduğunu belirtti. Sebze, meyve, kuruyemiş, kuru baklagil, tam tahıllar, lifli gıdalar ve balığa daha fazla yer verilmesini önerdi. Çok düşük karbonhidratlı ya da keto diyetlerinin çoğunlukla doymuş yağdan zengin olduğunu ve LDL kolesterolü yükseltebileceğini, büyük bir beslenme değişikliğinden önce sağlık profesyoneline danışılması gerektiğini söyledi.
Düzenli fiziksel aktivite: Düzenli hareketin LDL kolesterolü düşürüp HDL kolesterolü yükseltmeye yardımcı olduğunu belirtti. Yürüyüş, dans, yüzme ya da bahçe işleri gibi keyif alınan bir aktiviteyi haftada yaklaşık 150 dakika orta şiddette yapmanın kolesterol dengesini ve kalp sağlığını desteklediğini ifade etti.
Sigarayı bırakmak: Sigara ve elektronik sigaranın HDL kolesterolü düşürdüğünü söyledi. Sigarayı bırakmanın trigliseritlerin düşmesine, HDL kolesterolün yükselmesine ve damarların daha iyi çalışmasına yardımcı olduğunu belirtti. Sigara kullanmayanların da sigara dumanına maruz kalmaktan kaçınması gerektiğini vurguladı.
Sağlıklı kiloya ulaşıp korumak: Fazla kilosu olanların kilo vermesinin LDL kolesterolü ve trigliseritleri düşürmeye yardımcı olabileceğini söyledi. Sağlıklı kiloya ulaşmanın ve korumanın LDL kolesterolü düşürdüğünü ve kalp krizi ile inme riskini azalttığını ifade etti.
Yeterli ve düzenli uyku: Yetersiz ve düzensiz uykunun düşük HDL ile yüksek LDL ve trigliserit düzeyleriyle ilişkili bulunduğunu belirtti. Her gün aynı saatlerde uyuyup uyanmaya, dinlendirici bir uyku için sakin bir ortam oluşturmaya çalışılmasını ve günde 7-9 saat düzenli uykunun kolesterol dengesini korumaya destek olduğunu söyledi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
