İBB Başkanvekili Aslan: Yerel yönetimlere teknik ve finansal destek şart

İBB Başkanvekili Nuri Aslan, COP31 Küresel Finans Zirvesi kapsamında iki ayrı oturuma katılarak yerel yönetimlerin teknik ve finansal olarak desteklenmesi gerektiğini söyledi. Aslan, açılış konuşmasını Sürdürülebilir Ulaşım: İşbirlikleri ve Uygulamadaki Çözümler etkinliğinde yaptı.

Aslan’ın ilk konuşması, kent yönetimlerinin iklim krizinin etkilerini azaltma, kentleri afetlere hazırlama ve olağanüstü durumlarda yaşamın sürekliliğini sağlama sorumluluğuna odaklandı. Aslan, bir kentin dayanıklılığının yalnızca binaların sağlamlığıyla değil, vatandaşların zor koşullarda da temel hizmetlere erişebilmesiyle ölçüldüğünü belirtti.

Aslan, ulaşım sistemlerinin kent yaşamının sürekliliği için vazgeçilmez olduğunu, aynı zamanda sera gazı emisyonlarının önemli kaynaklarından biri olduğunu söyledi. Buna göre İstanbul’da ulaşımın hem gündelik ihtiyaçlar hem de iklim riskleri gözetilerek planlandığını ifade etti. "Ulaşımı hem gündelik ihtiyaçları hem de iklim risklerini gözeterek planlıyoruz" dedi.

Metro, otobüs ve vapurun birbirini tamamladığı bir ağa yatırım yapıldığını anlatan Aslan, yaya ve bisiklet ulaşımını da bu ağın parçası olarak gördüklerini söyledi. İstanbul’un toplam raylı sistem ağının bugün 402,6 kilometreye ulaştığını belirtti. Deniz ulaşımında son yedi buçuk yılda 11 yeni hattın hizmete açıldığını, Şehir Hatlarıyla her gün yaklaşık 200 bin yolcu taşındığını aktardı.

Aslan, 600 kilometreyi aşan bisiklet yolu ağının büyütüldüğünü ve ilçelerde 2.400 elektrik destekli paylaşımlı bisikletin İstanbullulara sunulduğunu söyledi. Hedefin, İstanbullulların güvenilir, erişilebilir ve düşük karbonlu seçenekler arasında kolayca geçiş yapabileceği birbirini tamamlayan bir ulaşım sistemi kurmak olduğunu ifade etti.

Aslan, bu yaklaşımın örneklerinden birinin Avrupa Birliği finansmanıyla ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın Ulaştırma Sektörel Operasyonel Programı kapsamında yürütülen İstanbul Sürdürülebilir Kentsel Ulaşım Planı Aşama II – Uygulama Planı Projesi olduğunu söyledi. Hanehalkı anketleri, yol sayımları ve katılım çalışmalarıyla İstanbullulların günlük ulaşım deneyimlerinin dinlendiğini belirtti.

Kurumların, uzmanların ve sivil toplumun katkısıyla 11 pilot uygulama önerisinin geliştirildiğini anlatan Aslan, bu önerilerin arasında düşük emisyon alanları, otobüs öncelikli şeritler, yaya öncelikli sokaklar, bisiklet ağının geliştirilmesi, iskelelere erişimin iyileştirilmesi ve yeni deniz hatlarının bulunduğunu söyledi.

Afet hazırlığı

Aslan, ulaşımın geleceğe hazırlanırken aşırı hava olaylarının ve afet risklerinin de hesaba katıldığını söyledi. Asıl hedefin yalnızca kriz anında müdahale değil, ulaşım ağının önceden hazırlanması olduğunu belirtti. İstanbul SKUP Aşama II Uygulama Planı Projesi kapsamında hazırlanan Afetlere Dayanıklı Kentsel Hareketlilik Yol Haritası’nın bu çalışmaların somut çıktılarından biri olduğunu aktardı.

Deprem, sel ve tsunami senaryolarının ulaşım ağı üzerindeki olası etkilerinin analiz edildiğini, kritik altyapı unsurlarının ve öncelikli müdahale alanlarının belirlendiğini söyleyen Aslan, bu analizlerden hareketle afet öncesi hazırlığı, afet anında ulaşımın sürekliliğini ve sonrasında hizmetlerin hızla yeniden sağlanmasını kapsayan stratejilerin geliştirildiğini ifade etti.

İklim politikaları ve yerel yönetimler

Aslan, ikinci etkinlik olan Küresel Taahhütlerden Yerel Ölçekli Uygulamaya: Paris Anlaşması’nın Hayata Geçirilmesinde Yerel ve Bölgesel Liderlik programında moderatörün sorularını yanıtladı. İstanbul’da iklim politikaları konusunda üzerlerine düşeni yapmak için çalıştıklarını söyleyen Aslan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi olarak 2050 yılına kadar iklim nötr ve iklim değişikliğine dirençli bir İstanbul oluşturmayı hedeflediklerini belirtti.

Bu doğrultuda 2021 yılında İklim Değişikliği Eylem Planı, 2023 yılında Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı ve 2025 yılında Yeşil Şehir Eylem Planı’nın hayata geçirildiğini aktaran Aslan, hazırlıkları süren İstanbul Çevre Düzeni Planı’nda su havzaları, afet riskleri, ulaşım ve yerleşim kararlarının birlikte ele alındığını söyledi.

Şehirlerin küresel iklim taahhütleri karşısında karşılaştığı sorunlar sorulduğunda Aslan, yerel yönetimlerin en temel sorununun üstlendikleri sorumluluklarla sahip oldukları kaynaklar arasındaki uyumsuzluk olduğunu söyledi. Özellikle iklim finansmanına erişimin önemli bir engel oluşturduğunu belirten Aslan, belediyelerin güçlü projelere ve stratejik hedeflere sahip olsa da bu projeleri hayata geçirmek için gerekli uzun vadeli ve uygun koşullu finansmana her zaman ulaşamadığını ifade etti. "Yerel yönetimler teknik ve finansal olarak desteklenmelidir" dedi.

Aslan, yerel yönetimlerin yalnızca yatırımların uygulanması aşamasında değil, fizibilite ve proje geliştirme süreçlerinden itibaren desteklenmesi gerektiğini savundu. Yetki ve sorumlulukların farklı kurumlar arasında parçalı olduğuna dikkat çeken Aslan, iklim değişikliğinin idari sınırları tanımadığını ve güçlü bir koordinasyon gerektirdiğini söyledi.

Taşkın örneğini veren Aslan, bu riskin yalnızca dere yatağında yaşanmadığını, evleri, yolları, altyapıyı ve kent yaşamının tamamını etkilediğini belirtti. Taşkın riskini değerlendirirken dere havzası, yapı stoku, ulaşım ağı ve kritik altyapının birbirinden bağımsız ele alınamayacağını ifade eden Aslan, "Riski birlikte göremezsek, çözümü de birlikte üretemeyiz" dedi. Kurumlar arası veri paylaşımının teknik bir iş birliği meselesi olmanın ötesinde kentin güvenliği ve insan hayatının korunması meselesi olduğunu söyledi.

Aslan, iklim politikalarının sosyal boyutunun da unutulmaması gerektiğini belirterek yeşil dönüşümün maliyetinin düşük gelirli hanelere ve çalışanlara yüklenemeyeceğini, yeni eşitsizliklere yol açılmaması gerektiğini söyledi.

Mega kentlerin ihtiyaç ölçeğinin oldukça büyük olduğunu belirten Aslan, büyük finans kaynaklarında ulusal hükümetlerin belirleyici olduğunu hatırlattı. Aslan’ın sunduğu dört öneri şöyle: Yerel yönetimlerin iklim müzakerelerinde daha güçlü temsil edilmesi ve deneyimlerinin ulusal iklim hedeflerine yansıtılması; belediyelerin iklim projelerini hayata geçirebilmesi için doğrudan erişilebilir, uzun vadeli ve uygun koşullu iklim finansmanının sağlanması; ulusal hükümetler, yerel yönetimler, uluslararası kuruluşlar ve finans kurumları arasında kalıcı iş birliği mekanizmalarının oluşturulması; iklim değişikliğine uyum, doğa temelli çözümler, afet risklerinin azaltılması ve kayıp ve zarar konularının müzakerelerde güçlü biçimde ele alınması.

Aslan, İstanbul’da çevreci vakıflarla ve dünyadaki tüm kurumlarla iş birliği yapmaya açık olduklarını belirterek konuşmasını tamamladı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı